Michael Jackson'ın "They Don't Care About Us" şarkısı yalnızca müziğiyle konuşulmadı. Şarkının sert sözleri kadar klibi de güçlü bir toplumsal mesaj taşıyordu. Michael Jackson ve yönetmen Spike Lee, bu mesajı ekrana taşımak için Brezilya'nın yoksul bölgelerini, sokaklarını tercih etti. Fakat çekim kararı ülkede ciddi bir tartışmanın başlamasına neden oldu.
1996 yılında çekilen klip için Salvador'daki Pelourinho bölgesi ile Rio de Janeiro'daki Santa Marta favelası kullanıldı. Brezilyalı yetkililer, özellikle Rio'daki yoksulluğun ve gecekondu bölgelerinin görüntülenmesinin kentin uluslararası imajına zarar vereceğini savundu. O dönemde Rio de Janeiro'nun 2004 Olimpiyatları'na ev sahipliği yapma adaylığı da bulunuyordu.
Çekimler İçin Mahkeme Kararı Bile Çıktı
Tartışma kısa sürede hukuki bir boyuta taşındı. Rio'da çekimlerin durdurulması için açılan dava sonucunda bir hâkim, çekimlerin geçici olarak engellenmesini sağlayacak bir karar verdi. Ancak daha sonra bu karar kaldırıldı ve yapım ekibinin çekimlere devam etmesinin önü açıldı. Dönemin basınında, çekimleri engelleme girişiminin temel gerekçelerinden birinin Rio'nun yoksul bölgelerinin görüntülerinin kentin imajını olumsuz etkileyebileceği endişesi olduğu aktarılıyordu.
İlginç olan, yaşanan tartışmanın klibin anlatmak istediği meseleyle örtüşmesiydi. "They Don't Care About Us", polis şiddeti, ırkçılık, ayrımcılık ve toplumsal eşitsizlik gibi konulara doğrudan gönderme yapan sert bir protesto şarkısıydı.
Michael Jackson, Olodum ile Aynı Kadraja Girdi
Salvador'daki çekimlerse bambaşka bir atmosferde gerçekleşti. Michael Jackson, Pelourinho'da Brezilyalı müzik grubu Olodum ile birlikte kamera karşısına geçti. Dönemin haberlerine göre yaklaşık 200 Olodum perküsyoncusu çekimlerde yer aldı. Jackson'ın kalabalıkla buluştuğu çekimler sırasında binlerce kişi de sanatçıyı izlemek için bölgeye geldi.
Klibin yönetmenliğini Spike Lee üstlendi. Lee, Jackson'ın isteği üzerine hazırladığı çalışmada Brezilya'yı tercih etmiş ve Olodum'la çalışmak istediğini açıkça belirtmişti.
Üstelik "They Don't Care About Us" için tek bir klip hazırlanmadı. Brezilya görüntülerinin yer aldığı versiyonun yanında Jackson'ın hapishanede çekilmiş görüntülerinin bulunduğu ikinci bir video da vardı. Bu versiyonda polis şiddeti, savaş, ırkçılık ve çeşitli insan hakları ihlallerine ilişkin gerçek görüntüler kullanıldı.
Aradan geçen yıllara rağmen klibin etkisi azalmadı. 2020'de Spike Lee, Brezilya ve hapishane versiyonlarından görüntüleri Black Lives Matter protestolarından yeni görüntülerle bir araya getirerek şarkıya yeni bir klip hazırladı. Böylece 1996'da çekilen bir müzik videosu, yıllar sonra yeniden güncel toplumsal protestoların görüntüleriyle buluştu.
"They Don't Care About Us"ın hikâyesini unutulmaz yapan da biraz bu: Çekimleri engellenmeye çalışılan bir klip, yıllar içinde dünyanın farklı yerlerindeki adalet ve eşitlik tartışmalarında yeniden karşılık buldu.
