TRT 1’de yayınlanan Mehmed:Fetihler Sultanı dizisinin son bölümü beklenmedik bir tartışmanın fitilini ateşledi. Dizide yer alan bir sahne sadece Türkiye’de değil, Çin’de de gündem oldu. Özellikle tarihsel detaylar ve karakterlerin kullanımıyla ilgili yapılan eleştiriler kısa sürede büyüdü. Konu öyle bir noktaya geldi ki yapım ekibi ve TRT yönetimi hakkında resmi hukuki girişimler bile başlatıldı.
Tepki Çeken Sahne Neydi?
Tartışmaların odağındaki sahnede Fatih Sultan Mehmed’in huzuruna Yarkand Hanlığı’ndan gelen bir heyet çıkıyor. Heyetin sözcüsü olarak ise ünlü Türk şairi Ali Şir Nevai gösteriliyor. Ancak bu bölüm yayınlanır yayınlanmaz tarih meraklıları önemli bir ayrıntıya dikkat çekti. Çünkü Yarkand Hanlığı, Fatih Sultan Mehmed’in vefatından yıllar sonra kurulmuş bir devlet. Aynı şekilde Ali Şir Nevai’nin de bu olayla tarihsel olarak ilişkilendirilmesi eleştirilere neden oldu.
Çin'i Rahatsız Eden Diyalog
Asıl tartışmayı büyüten ise sahnede geçen sözler oldu. Dizide karakterlerden biri, "Çin erkeklerimizi köle, kızlarımızı cariye yapacaktır" ifadelerini kullanıyor. Bu diyalog sosyal medyada hızla yayılırken Çin tarafında da büyük tepki çekti.
Özellikle Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nde yaşayan Mahmut Yakup isimli bir Uygur Türkü bu ifadelerin hem gerçeği yansıtmadığını hem aşağılayıcı olduğunu savunarak hukuki süreç başlattı.
Resmi İhtarname Gönderildi
Mahmut Yakup’un avukatları aracılığıyla hazırlanan ihtarname TRT Genel Müdürlüğü, yapım şirketi, yapımcı ve senariste gönderildi. Başvuruda dizide kullanılan diyalogların tarihsel gerçeklerle uyuşmadığı ve belirli toplumları hedef aldığı iddia edildi.
Her ne kadar bölümün başında "Bu hikâye ve karakterler tarihten ilham alınarak kurgulanmıştır" uyarısı yer alsa da, bu açıklama tartışmaları durdurmaya yetmedi.
Gözler TRT'den Gelecek Açıklamada
Yaşanan gelişmelerin ardından şimdi herkes TRT ve yapım ekibinden gelecek olası açıklamaya kilitlenmiş durumda. Dizide ilgili sahnede değişiklik yapılıp yapılmayacağı ya da resmi bir açıklama gelip gelmeyeceği merakla bekleniyor. Görünen o ki, ekrandaki birkaç dakikalık sahne uluslararası ölçekte uzun süre konuşulacak bir tartışmanın kapısını aralamış durumda.