Türkiye, kültürel mirasına sahip çıkma konusundaki kararlılığını bir kez daha güçlü bir şekilde ortaya koydu. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Kanada’dan Türkiye’ye gerçekleştirilen ilk resmi iade sürecinin başarıyla tamamlandığını duyurdu. Böylece yıllar önce yasa dışı yollarla yurt dışına çıkarılan önemli eserler yeniden ait oldukları topraklara kavuştu.
Bakan Ersoy’un açıklamalarına göre, 17 ile 19. yüzyıllar arasına tarihlenen 7 el yazması sayfa, 2 nadir matbu eser sayfası ve 2 modern hat çalışması Kanada’nın başkenti Ottawa’da teslim alındı. Bu gelişme, sadece bir iade süreci değil, aynı zamanda kültürel mirasın korunması adına uluslararası alanda önemli bir kazanım olarak öne çıktı.
Uluslararası İş Birliğiyle Gelen Başarı
Türkiye, bu süreçte bilimsel ve hukuki tüm adımları titizlikle yürüttü. Özellikle Kanada Sınır Hizmetleri Ajansı tarafından başlatılan inceleme, sürecin en kritik aşamalarından biri oldu. Ardından Kanada Federal Mahkemesi’nin verdiği karar, eserlerin Türkiye’ye ait olduğunu net bir şekilde ortaya koydu.
Öte yandan bu iade, 1970 UNESCO Sözleşmesi kapsamında uluslararası iş birliğinin somut bir örneği olarak değerlendirildi. Böylece Türkiye, sadece kendi kültürel değerlerini korumakla kalmadı; aynı zamanda küresel ölçekte kültür varlıklarının korunmasına yönelik güçlü bir mesaj verdi.
Ottawa’da Gerçekleşen Resmi Teslim
Eserler, Kanada’nın başkenti Ottawa’da bulunan Kanada Koruma Enstitüsü’nde düzenlenen resmi törenle Türkiye’ye teslim edildi. Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürü Birol İnceciköz, eserleri Kanadalı yetkililerden bizzat teslim aldı.
Bu teslim töreni, iki ülke arasındaki kültürel iş birliğinin geldiği noktayı da gözler önüne serdi. Ayrıca sürece katkı sağlayan Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı ve Türk ve İslam Eserleri Müzesi gibi kurumlar, bu başarıda önemli rol oynadı.
Kaçırılma Süreci ve Hukuki Mücadele
Eserler, Ocak 2024’te İstanbul’dan Kanada’nın Vancouver kentine götürülmek istenirken tespit edildi. Bu gelişmenin ardından Kanada Miras Bakanlığı sürece dahil oldu ve Türkiye ile resmi temas başlatıldı.
Türkiye’nin sunduğu bilimsel raporlar ve hukuki belgeler, davanın seyrini belirledi. Sonuç olarak Kanada Federal Mahkemesi, eserlerin 2863 sayılı yasa kapsamında Türkiye’ye ait olduğuna hükmetti ve iade kararı verdi.
Yapılan incelemeler ise dikkat çekici detayları ortaya koydu. Uzmanlar, el yazması sayfaların özgün ciltlerinden koparıldığını ve bazı bölümlere sonradan modern minyatürler eklendiğini tespit etti. Bu müdahalelerin ticari amaç taşıdığı belirlendi.
Kültürel Miras İçin Güçlü Bir Mesaj
Bu iade süreci, sadece geçmişe ait eserlerin geri kazanımıyla sınırlı kalmadı. Aynı zamanda Türkiye’nin kültürel mirasını koruma konusundaki kararlılığını uluslararası arenada bir kez daha vurguladı.
Bakan Ersoy’un da belirttiği gibi, Türkiye yasa dışı yollarla yurt dışına çıkarılan her eserin izini sürmeye devam ediyor. Bu yaklaşım, gelecekte benzer iade süreçlerinin önünü açabilecek güçlü bir emsal oluşturuyor.